Computererfgoed in Nederland
Uit Computererfgoed
Historische computers zijn momenteel nog maar voor een kleine groep in de samenleving interessant. Computerverzamelaars hebben daardoor vaak te maken met onbegrip in hun omgeving. Want waarom zou je een oude computer bewaren, als je met een nieuwe zo veel sneller kunt werken en er zo veel meer mee kan doen?
Al die oude computers nemen ook nog eens veel plaats in. Er is weinig begrip voor computerverzamelaars. Dit geldt niet alleen voor de particuliere verzamelaars, ook bij bedrijven of universiteitsmusea gaat het verzamelen van computers niet altijd makkelijk. Het blijkt moeilijk directies van bedrijven of universiteiten te overtuigen van het nut om oude computers te bewaren als cultureel/wetenschappelijk erfgoed.
De allereerste computers waren vaak ontzettend groot, door de duizenden vacuümbuizen in de computers. (zie bijvoorbeeld: Online tijdlijn die de computergeschiedenis weergeeft). Omdat het bewaren ervan zeer veel ruimte in beslag nam en men er het nut niet echt van inzag om dit te behouden, is er van dit soort computers nog maar weinig bewaard gebleven.
Een computer heeft zijn uiterlijk ook niet echt mee. Er is voor een leek weinig aan af te zien. Maar een computer moet in eerste instantie niet beoordeeld worden op zijn esthetische waarde, maar op wat men er mee kan of kon doen en de invloed die deze heeft (gehad) op de samenleving. Behalve weinig draagkracht in de samenleving voor het verzamelen van computers, zijn er ook veel problemen met het behoud van computers op den lange duur. Vooral het laten functioneren van computers geeft problemen.
Gelukkig zijn er, ondanks alle moeilijkheden, nog verzamelaars die met veel plezier en overtuiging allerlei soorten computer hardware en software verzamelen.
Zoals het Techniek Museum Delft, dat de in 1953 door Prof. Dr. Willem van der Poel ontwikkelde in haar studieverzameling heeft, samen met enkele andere computers uit de pionierstijd.
Het CBS heeft nog de enige overgebleven Elektrologica X1 van Nederland in bezit. Deze staat opgesteld in de centrale hal van het CBS gebouw. Elektrologica was de eerste Nederlandse computerfabrikant. Er werden door Elektrologica ongeveer 40 computers verkocht, waarvan één aan het CBS. (Website van TU/e met een artikel over de Nederlandse computergeschiedenis)
Het Computermuseum van de UVA te Amsterdam heeft zelfs een collectie waarvan de meeste objecten nog functioneren! Enkele voorbeelden zijn: minicomputers, uit de jaren ’60 desktop- en microcomputers, draagbare computers (zie plaatje van de Osborne 1), analoge computers, randapparatuur, maar ook homecomputers.
In het begin van het computertijdperk bouwde iedere fabrikant zijn eigen hardware en software. Componenten waren niet uitwisselbaar. In 1981 kwam daar echter verandering in met de PC van IBM (Artikel over computergeschiedenis). In 1983 introduceerde IBM in Nederland de eerste Personal Computer, een microcomputer. Deze computer was niet alleen een serieus apparaat voor op het werk, maar ook als homecomputer was de IBM-PC voor iedereen geschikt. Dit in tegenstelling tot de microcomputers van bijvoorbeeld Altair, Tandy en Apple, waarvoor de gebruiker zelf veel kennis moest hebben van computerbouw en van programmeren. (Verslag van de uitzending “De PC-Revolutie” van ”Andere Tijden” van 15 april 2003). Homecomputers, microcomputers en spelcomputers treft men veel aan bij de particuliere verzamelaars, oftewel de ‘hobbyisten’.
